Archive for October, 2012

Najava događaja – Dan zahvalnosti oslobodiocima Kosova i Metohije 1912. i Herceg Novog 1918.

Najava događaja – Dan zahvalnosti oslobodiocima Kosova i Metohije 1912. i Herceg Novog 1918.
31/10/2012
Vesti

Povodom 100 godina od oslobodilačkih Balkanskih ratova i sjećanja na 7. novembar 1918. kada je srpska vojska oslobodila Boku, a potpukovnik Drugog jugoslovenskog puka Svetislav Simović preuzeo komandu nad Herceg Novim od Austrougarske vojske
Matica Boke, Srpski Soko Herceg – Novi, Društvo za arhive i povjesnicu Hercegnovsku, Srpsko viteško društvo «Herceg Stefan», Kolo srpskih sestara, SPKD «Prosvjeta», Glas, Društvo srpsko-ruskog prijateljstva obeležiće prigodnom manifestacijom, koja će početi u 10 sati parastosom oslobodiocima Kosova i Metohije 1912. i Herceg Novog 1918. godine
Grad i ostatak zaliva su posle pada Napoleona, od 1814 godine uključeni u sastav habsburškog krunskog poseda, a 1918 godine narod je sa oduševljenjem dočekao srpsku oslobodilačku vojsku.

U prilogu obeležavanja Dana zahvalnosti donosimo pismo đenerala Svetislava T. Simovića iz 1937. godine predsedniku gradskog poglavarstva Herceg Novog gospodinu Jovu Sekuloviću u kome se izražava zahvalnost što je Gradsko vijeće donelo odluku da pristanište dobije naziv po imenu oslobodioca Herceg Novog i u kome on podseća na događaje iz 1918. godine

Balkanski ratovi : 1912 – 1913

Balkanski ratovi : 1912 – 1913
30/10/2012
Članci i rasprave

Balkanski ratovi 1912-1913. imaju izuzetan značaj za istoriju jugoistočne Evrope
XX veka. Njihove dugoročne posledice decenijama su se osećale u političkom, socijalno-eko-nomskom i kulturnom razvoju, a neke su i danas predmet naučnih, pa i javnih rasprava.

Istoriografije zemalja učesnica u tim ratovima nude nam protivrečna tumačenja koja su različita ne samo između tih zemalja već i unutar njih samih. U zemljama kao što su Bugarska i Turska, trauma poraza pokrenula je traganje za „odgovornostima“, a identifikacija „uzroka“ rata imala je politički cilj. U Srbiji i Grčkoj, ratnim „pobednicama“, balkanski ratovi su iz različitih razloga bili deo jednog šireg okvira u koji je spadao i Prvi svetski rat za Srbiju, a za Grčku rat u Maloj Aziji. Koreni balkanskih ratova leže u posledicama rusko-turskog rata 1877-1878. koji je obeležio kraj „istočne krize“ 1875 – 1878, jedne od najvećih kriza u istoriji takozvanog„istočnog pitanja“.
To pitanje sastojalo se od tri glavna elementa:
1. diplomatske borbe između velikih sila oko uticaja nad osmanskim teritorijama;
2. postepene propasti sultanovog carstva;
3. nacionalnih oslobodilačkih pokreta balkanskih naroda za uspostavljanje nacionalnih država.;

Miloslav Samardžić, «Pravi i lažni Kalabić – sa nalazom sudskog veštaka» – SVAŠTA? I JOŠ PO NEŠTA?

Miloslav Samardžić, «Pravi i lažni Kalabić – sa nalazom sudskog veštaka» – SVAŠTA?  I JOŠ PO NEŠTA?
25/10/2012
Članci i rasprave

Ovih dana pojavila se nova (već ko zna koja po redu) knjiga publiciste Miloslava Samardžića pod naslovom «Pravi i lažni Kalabić – sa nalazom sudskog veštaka» u izdanju Pogleda iz Kragujevca
Ništa novo ( kada je u pitanju autor), da ovaj put kao krunski dokaz gospodin Samardžić ne ističe nalaze sudskog veštaka, (mada i veštak u svom veštačenju ne potvrđuje da je to apsolutno tačno!!!),(…nije moguće tvrditi da je… ali ni tvrditi da nije…) nastojeći da u celu priču o zarobljavanju generala Mihailovića ubaci i priču o lažnom Kalabiću.
Za ovu priliku posebno se naoštrio i penzionisani major Krsmanović, koji se pojavljuje u ulozi jednog od recezenata, (koji na posredan način upućuje zamerke i deli lekcije dr Kosti Nikoliću i dr Bojanu Dimitrijeviću, reczentima knjige prof. Ostojića o zarobljavanju Mihailovića), a čiji je zadatak bio ne samo da pohvali Samardžićevu knjigu kao vrhunac istorijskog, naučnog pristupa i otkrovenja, nego da kao u ono titovsko doba «postrelja» sve one koji ne misle isto kao Samardžić, mada se stiče utisak da i nije baš siguran u sve ono što ovaj piše. Ali…
Činjenica je, da već dugi niz godina gospodin Samardžić pokušava da uveri jedan deo čitalačke publike, potomaka i poštovaoca, sledbenika ravnogorske ideje u komunističku zaveru, kojom je major Nikola Kalabić doveden u direktnu vezu sa zarobljavanjem generala Mihailovića.
Činio je to prvo insistiranjem da je to isključivo komunistička priča, kojom je hteo postići efekat a priori odbacivanja teze o ključnoj, presudnoj ulozi majora Nikole Kalabića u Mihailovićevom zarobljavanju.

Podsećanja na događaje: Na Jabuci kod Prijepolju otkriven spomenik žrtvama komunizma

Podsećanja na događaje: Na Jabuci kod Prijepolju otkriven spomenik žrtvama komunizma
21/10/2012
Vremeplov

U zatvoru – od oslobođenja
Prvi put posle 56 godina jedna kolona Srba se uspravila u Srbiji

Na Jabuci iznad Prijepolja, tamo gde su se decenijama hiljade pionira sa crvenim maramama oko vrata, nadahnjivali tekovinama revolucije, u subotu je otkriven spomenik – žrtvama komunista. Desilo se u subotu na Jabuci ono što je do juče u zemlji Srbiji izgledalo nemoguće.

Malo dalje, na brdu iznad “Memorijalnog centra”, prostor oko spomenika partizanskom bombašu Bošku Buhi, od NOB-a na ovamo nezaobilazni cilj svih đačkih ekskurzija, u nedelju je bio potpuno pust. Trista metara niže, na prostranom platou, odmah pored spomenika revolucionarima, u subotu su posle ravno 55 ili 56 godina ponovo predavani stari raporti:
– Ivko Jovanović, kraljev oficir!- Tanasković, Kalajitov kurir! – Jesi li ti bio kod Glišića? – Jesam gospodine!

Nad Jabukom je u subotu čitav dan kiša lila kao iz kabla. Uprkos kijametu narod je od zore pristizao sa svih strana, jedni od Pljevalja, drugi od Prijepolja, od Užica, Nove Varoši, Čačka. Svi pod crnim kišobranima. Na novom spomeniku na Jabuci je veliki žuti krst, ispod krsta poruka – “pobijenima od strane komunista u građanskom ratu i miru od 1941. do 1951. godine”, ispod na mermernoj ploči ravno 222 imena meštana Mileševskog sreza, sa leve obale Lima, stradalih – 1942, 1943, najčešće 1945.

ANTONIJE ĐURIĆ, U SUSRET STOGODIŠNJICI OSLOBOĐENJA JUGA SRBIJE OD TURSKOG ROPSTVA

ANTONIJE ĐURIĆ, U SUSRET STOGODIŠNJICI OSLOBOĐENJA JUGA SRBIJE OD TURSKOG ROPSTVA
21/10/2012
Članci i rasprave

Kosovo bi oslobođeno, a srpski vojnici ne oskrnaviše nijednu bogomolju, ni jedan spomenik, ne preoraše ni jedno groblje…

U minulih sto godina Srbija je imala pet ratova na otadžbinskom tlu – četiri su joj bila nametnuta, a onaj prvi, Balkanski, za oslobođenje Kosova i Metohije, ušla je s neviđenim žarom i oduševljenjem jer nije mogla mirno da sluša vapaje srpske nejači pod turskim jarmom.

Sve klikće: U boj! U boj!

Beograd se pretvorio u vulkan koji hoda i nestrpljivo čeka zapovest da izbaci užarenu lavu na tursku okupatorsku silu, koja na jugu otadžbine vekovima drži srpski narod u tamničkom ropstvu.

Cetinje vadi sablje iz korica i proverava oštrinu sečiva. Ostroška zvona pozivaju na molitvu.

Šumadija, ona molitvena i uvek budna, kleči pred ikonom Gospoda Boga i blagodari što će ona, prva, razarati topovima turska utvrđenja i tako ispuniti jedan od Karađorđevih snova…

Istovremeno bruje zvona sa ostroških visina i iz Saborne crkve u srpskoj prestonici – mitropoliti i vladike, među njima i Vladika Nikolaj Velimirović, blagosiljaju one koji su spremni da se bore i ginu za bližnje i otačastvo…

Svi znaju da su davno umukla zvona Samodreže, Bogorodice Ljeviške i Visokih Dečana, ali će, ako Bog da, uskoro i ona zagrmeti…

Sećanja: Rosa Banović – Čanak “OD ĆUKOVCA PREKO BEČA U KANADU” svedočenje iz knjige “Sporedovanje bespobedno” prof. Milije Đorđevića

Sećanja: Rosa Banović – Čanak “OD ĆUKOVCA PREKO BEČA U KANADU”  svedočenje iz knjige “Sporedovanje bespobedno” prof. Milije Đorđevića
19/10/2012
Knjige

Od Kneževa ja sam, moje selo zove se Ćukovac, Banjalučki srez. Rođena na Miholjdan, 12. oktobra 1936. godine. I, do sedam dana, dijete se nosi znamenovati, ja sam dobila znamenovano ime Rosa. Pa na kršćenju da dobijem svoje pravo ime Miljka ili Mioljka. Sveštenik nije dozvolio, rekao je – nek ostane ime Rosa, kakvo je na znamenju dobila.
Moji su roditelji bili seljaci.
Naša je škola i crkva zapaljena na početku Drugog svetskog rata, 1941. godine. Ustaše su zapalile, katolici, nije vojska, došli sa Visovića, sa Komina, kotorvaroški, oni su došli i zapalili crkvu i školu. Naša su sela potpuno čista srpska, ona su kao jedna velika Srbija. Da li smo uspeli da se odbranimo? U moje selo Ćukovac nikad nisu ustaše ušle, nikad. Ali tu je bila cesta iz Kotorvaroši za nekadašnji Skendervakuf, sada Kneževo, a Visovići su blizu, sigurno nema više od četiri kilometra. Oni su tu došli, gde su upali oni su zla činili. A naše je selo uz cestu blizu. Niko od ustaša nije došao, nego su samo dve vojske – dolazili četnici i partizani, kad se rastali. Ustaše nije vodio put na ovu stranu.

Podsećanja: Ledi Pedžet – Prošlo je pola veka od smrti velike dobročiniteljke srpskog naroda, engleske plemkinje ledi Lejle Pedžet

Podsećanja: Ledi Pedžet – Prošlo je pola veka od smrti velike dobročiniteljke srpskog naroda, engleske plemkinje ledi Lejle Pedžet
19/10/2012
Vremeplov

“Neka me svi zaborave! To mi je svejedno!
Ali će mi teško pasti ako me moji Srbi zaborave!”

Nekoliko dana pre nego što je preminula pre pola veka, 24. septembra 1958, ove reči je izgovorila ledi Lejla Pedžet (rođena 1881), engleska plemkinja, velika srpska dobrotvorka, požrtvovana bolničarka u vreme Prvog svetskog rata, koja je posle Drugog svetskog rata Srbima, sada političkim izbeglicama, širom otvorila vrata svog imanja i više od četrdeset odaja zamka “Varen hauz”.
Kako je napisao Kosta St. Pavlović godinu dana posle njene smrti, “ledi Pedžet je u svom životu imala tri ljubavi: ljubav za pticama, ljubav za cvećem i ljubav za Srbima”.

Vojvoda Putnik ima planinu u Kanadi – otkrivena je i osveštana spomen-ploča

Vojvoda Putnik ima planinu u Kanadi – otkrivena je i osveštana spomen-ploča
18/10/2012
Vesti

Kako bi odali počast načelniku Vrhovne komande srpske vojske i prvom srpskom vojvodi Radomiru Putniku, Kanađani su planinu koja se nalazi u blizini provincije Alberte nazvali Putnik. U prisustvu grupe poštovalaca i ratnih veterana, otkrivena je i osveštana spomen-ploča.
Na ploči su na engleskom jeziku uklesane ove reči:

“Planina Putnik nazvana je u znak večnog sećanja
na muškarce i žene iz savezničkih oružanih snaga u Srbiji i njihovog vođe, vojvode Radomira Putnika (1847-1917)”.

“Srbija je izgubila četvrtinu svog stanovništva, kako pripadnika vojske, tako i civila za vreme Prvog svetskog rata (1914-1918). Ova žrtva bila je deo kanadskih i savezničkih borbi u Evropi protiv tri carevine u cilju zaštite ljudskih prava i slobode čovečanstva”, piše na spomen-ploči.

“Mount Putnik is named in perpetual remembrance of the men and women of the Allied armed forces in Serbia and their leader, Field Marshal Radomir Putnik (1847-1917). Serbia lost a quarter of its population, both army and civilian, during World War I (1914-1918). This sacrifice was part of Canadian and Allied efforts in Europe against three empires to protect the rights and freedoms of human kind.”

Erected by God’s Grace

Istoričar Nemanja Dević o knjizi “Sporedovanje bespobedno”, palanačkog profesora Milije Đorđevića

Istoričar Nemanja Dević o knjizi  “Sporedovanje bespobedno”, palanačkog profesora Milije Đorđevića
16/10/2012
Knjige

U narednih nekoliko dana posetiocima sajta www.savremenaistorija.com predstavićemo kazivanja svedoka, učesnika i potomaka ratnih dešavanja sa područja Donje Jasenice (današnje opštine Smederevske Palanke) koje je u svojoj knjizi “Sporedovanje bespobedno” obuhvatio palanački profesor Milija Đorđević.
Ova interesantna kazivanja, o događajima, ljudskim sudbinama, stradanjima, mogu se preslikati na gotovo celo područje Srbije, a i šire.
Ovo nije revizija istorije ovo je samo dio istine postradalih nad čijom je nesrećom internacionalistički pobjednik gradio “svetlu budućnost” koja će se u našim danima reflektovati ovim bezdnom…
Zahvaljujemo se istoričaru Nemanji Deviću na ustupljenim tekstovima!

Redakcija www.savremenaistorija.com

Pred nama je svojevrsna galerija likova sa ratne pozornice u Šumadiji. Kraj iz koga je većina sagovornika je Jasenički srez, sa centrom u Palanci, koji je obuhvatao 14 sela. Na ovom malom, ali centralnom i po mnogo čemu specifičnom delu Srbije, uočavaju se svi usponi i padovi, sve tragične podele, sve akcije i reakcije. Ovaj kraj bio je tradicionalno uporište Karađorđevića, ali sa živim političkim borbama tokom tridesetih godina. Značajna je bila i partijska ćelija KPJ u samoj varoši, koja je, pred početak ustanka 1941. odigrala glavnu ulogu da se narod ovog kraja u prvoj ratnoj godini većinom svrsta među partizane. Na terenu, gde nacionalnih odreda generala Mihailovića nije bilo, izvršene su tada i prve likvidacije klasnih neprijatelja, a nekoliko slučajeva zaklanih civila govore nam da su ovakav vid likvidacije protivnika, posle rata pripisivan isključivo ravnogorcima, započeli u ovom kraju upravo partizani.

Ubistvo kralja Aleksandra Karadjordjevića u Mareseju

Ubistvo kralja Aleksandra Karadjordjevića u Mareseju
09/10/2012
Vremeplov

Pre 78 godina u Marseju, u Francuskoj, ubijen je srpski kralj Aleksandar Prvi Karađorđević.
Kralj Aleksandar Prvi Karađorđević ubijen je prilikom državne posjete Francuskoj, u koju je otputovao da bi učvrstio odbrambeni savez protiv nacističke Njemačke.
Zajedno sa njim 9. oktobra 1934. godine ubijen je i francuski ministar inostranih poslova Luj Bartu, dok je atentator, Vladimir Georgijev Kerin, zvani Vlado Černozemski, pogođen sa više metaka u tijelo, isječen udarcima sablje i linčovan od gnijevne mase.
Prava verzija tragične sudbine kralja Aleksandra, koji je bio stub jedinstvene države južnih Slovena i novog evropskog poretka na jugoistoku Evrope, ostala je nerazjašnjena.